Tag Archives: Yiddish in Lithuania

Dovid Lipman’s Corner Shop is for Electrics, but Also Offers a Cosmetics Section



 מוזייעלע פון יידישן לעבן אין דער קאָוונער ליטע
Mažasis žydų gyvenimo tarpukario Lietuvoje muziejus
Mini-Museum of Jewish Life in the Interwar Lithuanian Republic
by Dovid Katz
EXHIBIT № 13
See also: Yiddish Mini-Museum of Old Jewish Vilna

 דוד ליפּמאַנס עלעקטראָטעכנישער געשעפט אויפן ראָג יאַטקעווער און ווילקאָמיר אין קאָוונע רופט זיך „חשמל“; פאַראַן אויך אַ קאָסמעטישער אָפּטייל

   דאָס איז אַ חשבון און קבלה פון דוד ליפּמאַנס עלעקטראָנישן געשעפט „חשמל“ אויפן ראָג פון יאַטקעווער און ווילקאָמירער אין קאָוונע. דעם חשבון האָט מען אויסגעשריבן דעם 19טן מערץ 1926 און ער איז אַפּנים אָפּגעצאָלט געוואָרן דעם 26טן, אַלץ לויט אַ באַשטעלונג פון 11טן פעברואַר. אין געשעפט איז דאָ „אַ גרויסער אויסוואַל פון אַלערליי עלעקטראָטעכנישע צודאַטן, גלי⸗בירנען [לעמפּלעך], ליוסטרעס, מאָטאָרן א·א· “.

ווי תמיד איז אַן עלטערער דאָקומענט עלול צו טראָגן מיט זיך געוויסע קולטור⸗היסטאָרישע נײַעסן וועגן דעם באַשאַפער און וועגן דעם אָרט און צײַט; ניט אַלעמאָל קענען מיר זײַן אויף הונדערט פּראָצענט גערעכט, נאָר סטאַרען זיך פונדעסטוועגן באַדאַרף מען בפירוש. דער באַנוץ פון „איבעריקע נקודות“, און דער עיקר סגול⸗עין (עֶ), וואָס האָט (שיער ניט ביז הײַנט) כאַראַקטעריזירט דעם מאָדערנעם עברי⸗טײַטש סטיל אין מזרח אייראָפּע (פון ערגעץ אין נײַנצעטן יאָרהונדערט און ווײַטער) האָט אַ סברא אין דער קאָוונער ליטע צוגעוואונען אַ צווייטן סאָציאָלינגוויסטישן אַסיגנאַט: ליבשאַפט צו העברעאיש — איז זאָל טאַקע דער טעקסט אויסזען פאַרן אויג וואָסאַמאָל מער ווי אַ לשון⸗קודשדיקער דאָקומענט מיט נקודות. והא ראיה: פאַרן עצם נאָמען פון געשעפט נעמט דער באַלעבאָס פון געשעפט דעם טערמין „חשמל“ (khashmál), וואָס דער מאָדערנער העברעאיש האָט געלונגענערהייט אויפגעלעבט פון די מיסטישע פונקען וואָס אין תנ″ך בײַ יחזקאל⸗הנביאן (א′: ד′, כ″ז).

  הייסן הייסט דאָס, אַז קיין צו איבעריקס ריזיקאַליש אַן אָפּדרינגעניש וועט דאָס ניט זײַן, אַז מיר זאָלן זיך אָפּגעהיטערהייט משער זײַן אַז דער באַלעבאָס דוד ליפּמאַן איז געווען ציוניסטיש געשטימט, אַ סברא אַ לייענער פון דער קאָוונער „אידישער שטימע“, ניט פון לינק געשטימטן „פאָלקסבלאַט“. דערצו איז קענטלעך פון די (אייגנטלעך) צוויי ביזנעסער („אַ קאָסמעטיש⸗פּאַרפיומערישע אָפּטיילונג“ אין צוגאָב צו די אַלע עלעקטרישע מכשירים) אין אַ געשעפט אויפן ראָג, אַז ער איז געווען קיין עין⸗הרע אַ בעל⸗הצלחה מיט זײַן געשעפט. צודערצו אַ ראיה וואָס בײַ אים איז דאָ דער „טעלעגראַם⸗אַדרעס“.

  נאָכוואָס: אין דער קאָוונע ליטע איז שיער ניט דער גאַנצער עולם גיך און אָן גרויסע שוועריקײַטן באַלד אין די אָנהייב צוואַנציקער יאָרן אַריבער אויף דער נײַער יידישער אָרטאָגראַפיע, ניט שייך צי מען איז געווען אַ יידישיסט צי אַ העברעאיסט, פרום צי פרײַ: אַז מען שרײַבט אויף דער מוטערשפּראַך דאַרף מען שרײַבן בכבודיק לויטן פּראָגרעס פון דער תקופה — אַזויאַרומעט: „מאָטאָרן“, ניט „מאָטאָרען“; „רעכענונג“, ניט „רעכנונג“.

  בשעת אינעם ליטווישן טעקסט ווערן געגעבן נאַטירלעך בלויז די דעמאָלט נײַע נעמען פון די גאַסן אין דער אויפגעקומענער ליטווישער רעפּובליק (Petro gatvė און Lukšio gatvė) ברענגט מען אינעם יידישן טעקסט — להיפּוך צו אַ סך אַנדערע סוחרים וואָס פלעגן געבן אויך די נײַע נעמען (צי  ב ל ו י ז  די נײַע נעמען) — נאָר און בלויז די טראַדיציאָנעלע יידישע נעמען (וואָס שטאַמען געוויינלעך פון יידישן נוסח פון אַמאָליקע נעמען, אין דעם פאַל פון פאַר דער רעוואָלוציע): „יאַטקעווער גאַס 29 ווינקל ווילקאָמירער גאַס 58“. פון אונדזערע לייענער אין קאָוונע ווייסט אפשר ווער צי עס שטייט נאָך דער אַלטער מויער?

  אַפילו פונעם ביסל טעקסט אויף יידיש זעט זיך אָן אָדאָס וואָס מיר ווייסן סײַ ווי, אַז דוד ליפּמאַן איז אַ ליטוואַק, אֲזוי אויך בלשונו: ער נוצט „ווינקל“ אויפן אָרט פון „ראָג“, און בײַ אים איז געשעפט לשון זכר, ניט נייטראַל („עלעקטראָטעכנישער געשעפט“).

  פון האַנט⸗געשריבענעם ליטווישן טעקסט פון אָטאָ דעם חשבון וואָס איז פאַראיינוועגס אַ קבלה, ווערן מיר געוואָר, אַז די קאָוונער האַנטווערקער⸗שול האָט דעם 11טן פעברואַר געהאַט באַשטעלט אַכט לעמפּלעך 25ער; נײַן לעמפּלעך 32ער צו 2.25 ליט; אַכט לעמפּלעך 50ער, 56.25 ליט; צען מעטער דראָט אַ מילימעטער די גרייס, 5.50 ליט. דער סך⸗הכל: 61.75 ליט, אויף וועלכע ס′חתמעט זיך דער באַלעבאָס ד. ליפּמאַן.


  • הירשע⸗דוד כ″ץ
  • ווילנע, אויף אַלעקסאַנדראָווסקע בולוואַר
  • נײַנצן טעג אין אדר א′ תשע″ט \ דעם 24טן פעברואַר 2019
Tagged , , , | Comments Off on Dovid Lipman’s Corner Shop is for Electrics, but Also Offers a Cosmetics Section

Virtual Yiddish Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania


 

APOLOGIES. THIS PAGE HAS MOVED HERE

https://defendinghistory.com/mini-museum-of-jewish-life-in-interwar-lithuania

 

Posted in Arts, Lithuania, Litvak Affairs, Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania, Museums, News & Views, Yiddish Affairs | Tagged , , , , , , , , , | Comments Off on Virtual Yiddish Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania

Yiddish Loses Last Global Position as Symbolic “First Jewish Language” in Vilnius



OPINION  |  COMMEMORATION OF DESTROYED COMMUNITIES  |  YIDDISH AFFAIRS  |  LITVAK AFFAIRS  |  IDENTITY-THEFT LITVAK INDUSTRY

by Dovid Katz

VILNIUS—For close to three decades, Vilnius has been the only city in the world with municipally sponsored public plaques and signs that regularly include Yiddish. Symbologically for a small, weak, stateless, threatened and “threat-to-nobody” language in this part of the world, it was an equally important statement of respect for the language, literature and culture of the murdered Jewish people of the city that Yiddish sometimes came first, “on top,” and always so when it was a question between Yiddish and modern Israeli Hebrew.

For the first time in thirty years, Yiddish has been denied primacy of place among the Jewish languages of the city. The new sign starts with an Israeli Hebrew version used by nobody in pre-Holocaust Vilna.

Continue reading

Posted in Commemorations for Destroyed Communities, Dovid Katz, Events, Identity Theft of Litvak Heritage, Israel, Lithuania, Lithuania's Jewish Community Issues, Litvak Affairs, News & Views, Opinion, Politics of Memory, Symbology, Yiddish Affairs | Tagged , , , , , , , , , , , , , | Comments Off on Yiddish Loses Last Global Position as Symbolic “First Jewish Language” in Vilnius

Judaic (& Yiddish) Institutions in Vilnius, Lithuania (2022)



SEE ALSO: Genealogists & historical tour guides; Litvak resources; Lithuanian Yiddish Video Archive; Dovid Katz’s online resources, including Seven Kingdoms of the Litvaks

IN ALPHABETIC ORDER:

Center for Studies of the Culture and History of East European Jews

Universiteto 7, Vilnius 01122

Website;  Website 2


International Yiddish Center of the World Jewish Congress

Vienuolio 4-7, Vilnius 01104, Lithuania

with additional city center premises at Gedimino 24

Tel: +3705 208-0306;  Email: info@yiddishcenter.org;   Facebook;   Website

[EDITORIAL COMMENT: It is hoped the World Jewish Congress will disassociate this potentially historic initiative from the government-PR and in-principle Jewless “Vilnius Jewish Library” on Gedimino Boulevard. The Library, now “legitimized” with pseudo-Jewish street-cred by a shiny new plaque featuring “Yiddish” and “World Jewish Congress” has been dedicated largely  to manipulation of naive foreign visitors in the spirit of far-right nationalist Holocaust revisionism. Never once has the Library  invited for a seminar or talk any of the city’s Jewish scholars (or Yiddish specialists) who happen to disagree with state history revisionism featuring Double Genocide and covering for the glorification of local Holocaust collaborators; by contrast, operatives from the Genocide Center and Red-Brown Commission are featured as enlighteners of Jewish truth. Will the Commission ever apologize for its public support for criminal investigations of Holocaust survivors? Some local Jewish people feel the “International Yiddish Center” (afraid of the Library’s and other state “Jew-issue fixers”?) has perhaps in recent years been more dedicated  to Israeli and Russian-sphere funtime-in and supported many worthy projects of which it can be proud. Hopefully, it will now strive to rapidly evolve into a major bona fide provider of Yiddish education, resources and culture, within Lithuania, and indeed — internationally. Remembering that Yiddish is a language with a tragic history, fragile status and rich culture and literature. It is not a PR toy for far-right ultranationalist Baltic Holocaust revisionism which has long employed “Jewish manipulables” in the battle to fix a history that cannot be “fixed”. Surely, the World Jewish Congress has nothing to fear, least of all in the city that was once a world center of serious Yiddish culture, education and scholarship.  At the moment, the founder of such post-Soviet projects in Eastern Europe, the late Prof. Gershon Winer, might well be spinning in his grave…]

Jewish Cultural and Information Center

Mesiniu 3, Vilnius Old Town

Tel: + 3705 260-8718;   FacebookWebsite


Jewish Studies Center at the European Humanities University (EHU)

Savičiaus St. 17, Vilnius 01127

Website


Judaica Research Center at the National Library of Lithuania (in partnership with the Yivo Institute for Jewish Research, NY)

c/o Martynas Mažvydas National Library of Lithuania, Gedimino 51, Vilnius 01504

Tel: +3705 239-8699;   Facebook;  Website


Litvak World (/ Jerusalem of the North)

Jogailos 9 ,Vilnius 01116

FacebookWebsite;  Contacts


Vilna Gaon Museum of Jewish History

Naugarduko 10; Pamenkalnio 12; Pylimo 6; etc.

Note: In addition to its Naugarduko 10 main premises and exhibit, there are six additional sites to visit. See web page.

Facebook; Website


Vilnius Jewish Public Library

Gedimino 24 (courtyard), Vilnius

Facebook;  Website


Vilnius University’s History Faculty Chair in Judaic Studies

Faculty of History, Vilnius University, Universiteto 3, Vilnius 01513, Lithuania

Academia.edu; University’s faculty profile


Vilnius (and Brussels) Based Staff of the Museum of the Lost Shtetl

Staff specialists and contacts

Dominikonų  5, Vilnius 01131, Lithuania

Tel: +370 698 44091; Email: info@lostshtetl.com; Website


Vilnius Yiddish Institute

Daukantas Courtyard, Vilnius University, Universiteto 3, Vilnius 01513, Lithuania

[EDITORIAL COMMENT:  The Vilnius Yiddish Institute (VYI) was abruptly closed down by its director in 2019, nine years after he and government officials arranged for the dismissal of Yiddish-teaching staff (for having protested in articles in the West, in English language media, the state prosecutor’s targeting of Holocaust survivors). Term-time courses were abandoned, and projects developed instead to honor Jewish notables (from Brandeis Univ. and beyond) who supported revisionist state Holocaust policies (and received high medals for these activities). But the lucrative summer course continued, via Indiana University’s Borns Jewish Studies Program, until 2018. The Vilnius Yiddish Institute website and its rich archive were taken down and replaced in 2019 by a weird and inadequate definition of Yiddish (archived), with zero explanation of what happened to the institute that thousands of people had given to over close to two decades. There is now widespread concern about the institute’s rich library and archive, donated by hundreds of generous donors over many years (including many rare volumes in Lithuanian Jewish studies, particularly primary sources on interwar Jewish Vilna) who believed they were giving to a permanent library that would be cherished in perpetuity by the recipient university institution in an EU/NATO capital city. Now one can only hope that these treasures will without delay be transferred to one of the functioning Judaica libraries in Vilnius, perhaps the National Library, where local and international readers alike can readily access these materials. Updates here. The entry remains on this page because of (a) the library wrongfully placed beyond use; (b) the “information” repeatedly given inquirers, in the classic spirit of “Soviet information” that the institute has been “deposited [‘deponuotas’] temporarily and is right now beyond use”… Transfer of the unique VYI library to an active and accessible library would solve things rapidly and gracefully, with no need for invoking a conflictual past.]

 

Tagged , , , , , , , , , , | Comments Off on Judaic (& Yiddish) Institutions in Vilnius, Lithuania (2022)