Tag Archives: Yiddish in Lithuania

Dovid Lipman’s Corner Shop is for Electrics, but Also Offers a Cosmetics Section



 מוזייעלע פון יידישן לעבן אין דער קאָוונער ליטע
Mažasis žydų gyvenimo tarpukario Lietuvoje muziejus
Mini-Museum of Jewish Life in the Interwar Lithuanian Republic
by Dovid Katz
EXHIBIT № 13
See also: Yiddish Mini-Museum of Old Jewish Vilna

 דוד ליפּמאַנס עלעקטראָטעכנישער געשעפט אויפן ראָג יאַטקעווער און ווילקאָמיר אין קאָוונע רופט זיך „חשמל“; פאַראַן אויך אַ קאָסמעטישער אָפּטייל

   דאָס איז אַ חשבון און קבלה פון דוד ליפּמאַנס עלעקטראָנישן געשעפט „חשמל“ אויפן ראָג פון יאַטקעווער און ווילקאָמירער אין קאָוונע. דעם חשבון האָט מען אויסגעשריבן דעם 19טן מערץ 1926 און ער איז אַפּנים אָפּגעצאָלט געוואָרן דעם 26טן, אַלץ לויט אַ באַשטעלונג פון 11טן פעברואַר. אין געשעפט איז דאָ „אַ גרויסער אויסוואַל פון אַלערליי עלעקטראָטעכנישע צודאַטן, גלי⸗בירנען [לעמפּלעך], ליוסטרעס, מאָטאָרן א·א· “.

ווי תמיד איז אַן עלטערער דאָקומענט עלול צו טראָגן מיט זיך געוויסע קולטור⸗היסטאָרישע נײַעסן וועגן דעם באַשאַפער און וועגן דעם אָרט און צײַט; ניט אַלעמאָל קענען מיר זײַן אויף הונדערט פּראָצענט גערעכט, נאָר סטאַרען זיך פונדעסטוועגן באַדאַרף מען בפירוש. דער באַנוץ פון „איבעריקע נקודות“, און דער עיקר סגול⸗עין (עֶ), וואָס האָט (שיער ניט ביז הײַנט) כאַראַקטעריזירט דעם מאָדערנעם עברי⸗טײַטש סטיל אין מזרח אייראָפּע (פון ערגעץ אין נײַנצעטן יאָרהונדערט און ווײַטער) האָט אַ סברא אין דער קאָוונער ליטע צוגעוואונען אַ צווייטן סאָציאָלינגוויסטישן אַסיגנאַט: ליבשאַפט צו העברעאיש — איז זאָל טאַקע דער טעקסט אויסזען פאַרן אויג וואָסאַמאָל מער ווי אַ לשון⸗קודשדיקער דאָקומענט מיט נקודות. והא ראיה: פאַרן עצם נאָמען פון געשעפט נעמט דער באַלעבאָס פון געשעפט דעם טערמין „חשמל“ (khashmál), וואָס דער מאָדערנער העברעאיש האָט געלונגענערהייט אויפגעלעבט פון די מיסטישע פונקען וואָס אין תנ″ך בײַ יחזקאל⸗הנביאן (א′: ד′, כ″ז).

  הייסן הייסט דאָס, אַז קיין צו איבעריקס ריזיקאַליש אַן אָפּדרינגעניש וועט דאָס ניט זײַן, אַז מיר זאָלן זיך אָפּגעהיטערהייט משער זײַן אַז דער באַלעבאָס דוד ליפּמאַן איז געווען ציוניסטיש געשטימט, אַ סברא אַ לייענער פון דער קאָוונער „אידישער שטימע“, ניט פון לינק געשטימטן „פאָלקסבלאַט“. דערצו איז קענטלעך פון די (אייגנטלעך) צוויי ביזנעסער („אַ קאָסמעטיש⸗פּאַרפיומערישע אָפּטיילונג“ אין צוגאָב צו די אַלע עלעקטרישע מכשירים) אין אַ געשעפט אויפן ראָג, אַז ער איז געווען קיין עין⸗הרע אַ בעל⸗הצלחה מיט זײַן געשעפט. צודערצו אַ ראיה וואָס בײַ אים איז דאָ דער „טעלעגראַם⸗אַדרעס“.

  נאָכוואָס: אין דער קאָוונע ליטע איז שיער ניט דער גאַנצער עולם גיך און אָן גרויסע שוועריקײַטן באַלד אין די אָנהייב צוואַנציקער יאָרן אַריבער אויף דער נײַער יידישער אָרטאָגראַפיע, ניט שייך צי מען איז געווען אַ יידישיסט צי אַ העברעאיסט, פרום צי פרײַ: אַז מען שרײַבט אויף דער מוטערשפּראַך דאַרף מען שרײַבן בכבודיק לויטן פּראָגרעס פון דער תקופה — אַזויאַרומעט: „מאָטאָרן“, ניט „מאָטאָרען“; „רעכענונג“, ניט „רעכנונג“.

  בשעת אינעם ליטווישן טעקסט ווערן געגעבן נאַטירלעך בלויז די דעמאָלט נײַע נעמען פון די גאַסן אין דער אויפגעקומענער ליטווישער רעפּובליק (Petro gatvė און Lukšio gatvė) ברענגט מען אינעם יידישן טעקסט — להיפּוך צו אַ סך אַנדערע סוחרים וואָס פלעגן געבן אויך די נײַע נעמען (צי  ב ל ו י ז  די נײַע נעמען) — נאָר און בלויז די טראַדיציאָנעלע יידישע נעמען (וואָס שטאַמען געוויינלעך פון יידישן נוסח פון אַמאָליקע נעמען, אין דעם פאַל פון פאַר דער רעוואָלוציע): „יאַטקעווער גאַס 29 ווינקל ווילקאָמירער גאַס 58“. פון אונדזערע לייענער אין קאָוונע ווייסט אפשר ווער צי עס שטייט נאָך דער אַלטער מויער?

  אַפילו פונעם ביסל טעקסט אויף יידיש זעט זיך אָן אָדאָס וואָס מיר ווייסן סײַ ווי, אַז דוד ליפּמאַן איז אַ ליטוואַק, אֲזוי אויך בלשונו: ער נוצט „ווינקל“ אויפן אָרט פון „ראָג“, און בײַ אים איז געשעפט לשון זכר, ניט נייטראַל („עלעקטראָטעכנישער געשעפט“).

  פון האַנט⸗געשריבענעם ליטווישן טעקסט פון אָטאָ דעם חשבון וואָס איז פאַראיינוועגס אַ קבלה, ווערן מיר געוואָר, אַז די קאָוונער האַנטווערקער⸗שול האָט דעם 11טן פעברואַר געהאַט באַשטעלט אַכט לעמפּלעך 25ער; נײַן לעמפּלעך 32ער צו 2.25 ליט; אַכט לעמפּלעך 50ער, 56.25 ליט; צען מעטער דראָט אַ מילימעטער די גרייס, 5.50 ליט. דער סך⸗הכל: 61.75 ליט, אויף וועלכע ס′חתמעט זיך דער באַלעבאָס ד. ליפּמאַן.


  • הירשע⸗דוד כ″ץ
  • ווילנע, אויף אַלעקסאַנדראָווסקע בולוואַר
  • נײַנצן טעג אין אדר א′ תשע″ט \ דעם 24טן פעברואַר 2019
Tagged , , , | Comments Off on Dovid Lipman’s Corner Shop is for Electrics, but Also Offers a Cosmetics Section

Virtual Yiddish Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania


 

APOLOGIES. THIS PAGE HAS MOVED HERE

http://defendinghistory.com/mini-museum-of-jewish-life-in-interwar-lithuania

 

Posted in Arts, Lithuania, Litvak Affairs, Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania, Museums, News & Views, Yiddish Affairs | Tagged , , , , , , , , , | Comments Off on Virtual Yiddish Mini-Museum of Jewish Life in Interwar Lithuania

Yiddish Loses Last Global Position as Symbolic “First Jewish Language” in Vilnius



OPINION  |  COMMEMORATION OF DESTROYED COMMUNITIES  |  YIDDISH AFFAIRS  |  LITVAK AFFAIRS  |  IDENTITY-THEFT LITVAK INDUSTRY

by Dovid Katz

VILNIUS—For close to three decades, Vilnius has been the only city in the world with municipally sponsored public plaques and signs that regularly include Yiddish. Symbologically for a small, weak, stateless, threatened and “threat-to-nobody” language in this part of the world, it was an equally important statement of respect for the language, literature and culture of the murdered Jewish people of the city that Yiddish sometimes came first, “on top,” and always so when it was a question between Yiddish and modern Israeli Hebrew.

For the first time in thirty years, Yiddish has been denied primacy of place among the Jewish languages of the city. The new sign starts with an Israeli Hebrew version used by nobody in pre-Holocaust Vilna.

Continue reading

Posted in Commemorations for Destroyed Communities, Dovid Katz, Events, Identity Theft of Litvak Heritage, Israel, Lithuania, Lithuania's Jewish Community Issues, Litvak Affairs, News & Views, Opinion, Politics of Memory, Symbology, Yiddish Affairs | Tagged , , , , , , , , , , , , , | Comments Off on Yiddish Loses Last Global Position as Symbolic “First Jewish Language” in Vilnius

Judaic (& Yiddish) Studies (& Informational) Institutions in Vilnius (Updated 2020)



SEE ALSO: JEWISH RESOURCES IN VILNIUS

IN ALPHABETIC ORDER:

Center for Studies of the Culture and History of East European Jews

Universiteto 7, Vilnius 01122, Lithuania

Facebook;  Website


International Yiddish Center of the World Jewish Congress

Vienuolio 4-7, Vilnius 01104, Lithuania

With additional city center premises at Gedimino 24

Tel: +3705 208-0306;  info{a}yiddishcenter.org;   Facebook;   Website


Jewish Cultural and Information Center

Mesiniu 3, Vilnius Old Town

Tel: + 3705 260-8718;   FacebookWebsite


Judaica Research Center at the National Library of Lithuania (in partnership with the Yivo Institute for Jewish Research, NY)

c/o Martynas Mažvydas National Library of Lithuania, Gedimino 51, Vilnius 01504, Lithuania

Tel: +3705 239-8699;   Facebook;  Website


Vilnius Jewish Public Library

Gedimino 24 (courtyard), Vilnius

Facebook;  Website


Vilnius Yiddish Institute

Daukantas Courtyard, Vilnius University, Universiteto 3, Vilnius 01513, Lithuania

Tel: +3705 268-7187;   info{a}judaicvilnius.com;   Facebook;  Website

UPDATE: VYI was closed down by its director Dr. S. Liekis in 2018-2019. There is widespread hope the institute’s rich library, donated by hundreds of generous donors over many years, will rapidly be transferred to one of the functioning Judaica libraries in Vilnius, hopefully the National Library where local and international readers alike can access these materials. Updates here.


 

 

Tagged , , , , , , , | Comments Off on Judaic (& Yiddish) Studies (& Informational) Institutions in Vilnius (Updated 2020)